Aletta van Nu Yvonne
Yvonne is 36 en werkt in Utrecht als brandweervrouw. Toen zij dertien jaar geleden aangenomen werd, was zij een markante uitzondering binnen haar team, die verder bestond uit blanke mannen van een bepaalde leeftijd. Inmiddels is Yvonne haar plek binnen de brandweer zeker, maar ze blijft een uitzondering op de regel. Aletta sprak met haar over onder meer het stimuleren van vrouwen om 'mannenberoepen' te kiezen.
Aletta van nu Yvonne © Katharina Pöhlmann
'Binnen de brandweer mag je best laten merken dat je een vrouw bent, maar dat staat compleet los van je functioneren.'
Hoe ben je bij de brandweer terecht gekomen?
De brandweer was mijn eerste vaste baan. Mijn jeugddroom was iets met dieren te gaan doen, en ik heb eerst een opleiding dierenverzorging gevolgd. Het runnen van een kinderboerderij leek mij leuk en ethisch oké, maar daarin heb ik geen baan kunnen vinden. Ik was altijd al praktisch aangelegd en was toen ook werkzaam als strandwacht, dus begon ik na te denken over de brandweer. Ik wist eigenlijk totaal niet of het iets voor mij zou zijn. Ik was nota bene bang voor vuur. Maar ik ben ook wel iemand die denkt: als ik ergens bang voor ben, kan ik er mee leren omgaan. Want angst ontstaat vaak uit onbekendheid, als je ergens meer van weet gaat de angst weg. En dat klopte ook. Ik had de opleiding gedaan, en hoe langer ik het deed, hoe leuker ik het vond. En nog steeds. Natuurlijk heb ik ook weleens mijn dipjes gehad, maar ik vind het nog steeds hartstikke gaaf.Wat vind je het leukste aan brandweervrouw zijn?
Niet weten wat je te wachten staat, eigenlijk. Elk moment kan het alarm gaan en dat kan betekenen dat je over vijf minuten alweer terug bent, of het kan iets zijn waar je de rest van de dag staat. Het is altijd weer anders. Dat onverwachte: kunnen inspringen, kunnen improviseren. Dat vind ik heel inspirerend. Het komt ook neer op de samenwerking, de chemie tussen de bevelvoerder en de bemanning.Hoe zit het met de samenstelling van het team? Wordt dat ingericht naar talenten – jij bent klein en snel, jij bent ongelofelijk sterk- of moet iedereen hetzelfde kunnen?
Iedereen moet alles kunnen. Om bij de brandweer te werken moet je gezond zijn en sportief, je moet over een goede conditie beschikken. Enig technisch inzicht is ook van belang. Je moet situaties kunnen inschatten, en snel kunnen reageren, en oplossingsgericht zijn. Maar bij het samenstellen van het team wordt ook gekeken naar karakters. De laatste tijd is er meer aandacht gekomen voor diversiteit, zeker binnen Utrecht. Ik heb altijd benadrukt bij de leiding dat diversiteit niet alleen inhoudt dat er meer vrouwen en allochtonen bijkomen, maar ook meer verschillende karakters. Dat is gezond voor de groep: hoe meer verschillende mensen je hebt, hoe meer mensen hun meningen gaan nuanceren.Hoe was het om als vrouw een mannenwereld binnen te dringen dertien jaar geleden?
Toen ik binnenkwam als vrouw bij de brandweer, werd ik toch aangekeken als een vreemde eend. Het was tamelijk moeilijk in het begin. Als ik nu zie hoe leuk mijn huidige ploeg is, en hoe goed het contact met de collega’s, besef ik me pas hoe moeilijk de eerste jaren zijn geweest. Ik werd toch in een bepaalde hoek gezet door collega’s, waar ik overigens zelf ook debet aan heb. Over het algemeen genomen wordt de sfeer steeds beter.Hoe sta je tegenover stimulatie om meer vrouwen bij de brandweer te krijgen?
Drie jaar geleden heb ik een opleiding gedaan tot bevelvoerder, wat onderdeel was van een speciaal project dat landelijk was vertrokken. Dat project werd gesteund door de Europese Unie en moest meer vrouwen in bevelhebbende functies binnen de brandweer krijgen. De vrouwen die bij de opleiding kwam hadden wilden de opleiding graag doen maar waren niet zo enthousiast over het idee van een apart vrouwenklasje. Dat maakt je weer zo’n uitzondering. De groep was zo divers: er zaten vrouwen van 23 bij maar ook vrouwen van tegen de 50. Ik kon me bij hen heel erg thuis voelen, door alle moeilijke en mooie momenten die we samen hadden beleefd hadden we een hele goede klik met elkaar.Dus het was wel een goed idee om via zo’n project meer vrouwen bij de brandweer te krijgen?
Ik had er heel gemengde gevoelens over. Aan de ene kant ben ik bang dat het veel weerstand oproept, veel mannen hebben geen begrip voor dit soort acties. Aan de andere kant, soms moet je gewoon even impopulaire maatregelen nemen om een bepaalde groep te bereiken, anders lukt het nooit. Dat is niet voortrekken, maar je gelijktrekken. Dat is moeilijk voor veel mannen om in te zien, omdat zij in de luxepositie van de meerderheid zitten. Uiteindelijk moet er gewoon een hogere kracht boven zitten die bepaalt dat, bij gelijke geschiktheid, een beetje een gemêleerd gezelschap nagestreefd moet worden. Ik zie meer heil in bepaalde bevolkingsgroepen te stimuleren om te solliciteren. Ik geloof meer in stimuleren dan in dwangmatig iets opleggen.Is er een groot verschil te bemerken tussen brandweermannen en -vrouwen?
Qua fysieke inspanning en resultaat niet, maar je merkt wel dat vrouwen sneller emotioneel reageren en veel directer op emoties kunnen reageren: ze laten sneller blijken als het iets teveel wordt. Wij vrouwen laten emoties makkelijk zien, maar dat wil nog niet zeggen dat we het niet aankunnen. Ik zie van mezelf dat ik tijdens het werk nog harder wil knokken om niet onder te doen voor mannen. Niet altijd bewust, maar toen als enige meisje tijdens mijn opleiding wilde ik me niet laten kennen. In kracht is de man sterker, dat is gewoon zo. Een vrouw moet drie keer zo hard trainen om hetzelfde resultaat te krijgen, maar de vrouw is misschien weer wat behendiger, of beter in de slachtoffers geruststellen. Mannen denken soms teveel in termen van lichamelijke kracht.Lees over brandweervrouwen in de Collectie van Aletta
Lees meer over de 'Aletta's van Nu'