Beeldvorming van vrouwen in de media

Stereotypen van vrouwen en mannen in reclame lenen zich gemakkelijk om producten van elkaar te onderscheiden. Ze zijn herkenbaar voor de consument en ze verkopen goed. Gevolg is wel dat vrouwen vaker als seksobjecten in reclame voorkomen dan mannen. Reclame verkoopt daarom niet alleen producten, maar ook de betekenissen van vrouwelijkheid.

'Vrouwen in de media worden vaak in een onderdanige positie gedwongen en ze worden gereduceerd tot lustobject. De media lijken voor vrouwen te bepalen wat ‘sex appeal’ is en die definitie is vrij eenduidig.’
Bevrijde bimbo’s


Onderzoek naar vrouwelijke seksualiteit in reclame

Onderzoeker Jessica de Jong analyseerde in 1998 hoe vrouwenlichamen werden gebruikt in de reclame in ‘Waar ligt de grens?'. Uit haar analyses kwam het volgende naar voren:
  • Vrouwelijke modellen in reclames verrichten vaak geen handeling, ze zijn passief
  • De nadruk ligt vaak op een onderdeel van het vrouwenlichaam: een borst, een bil, een kruis of een zwoele mond
  • De tekst is meestal niet dubbelzinnig, maar door de context wordt soms een seksuele bijbetekenis geactiveerd
  • De relatie tussen het model en het product is niet altijd functioneel
Waar ligt de grens?

schat10.jpg

Toezicht op reclames

Jessica de Jong constateerde ook dat veel klachten over vrouwonvriendelijkheid of seksualiteit in reclame worden afgewezen. Regels voor reclame in Nederland zijn vastgelegd in de Nederlandse Reclame Code (NRR). In artikel 2 staat dat reclame in overeenstemming dient te zijn met de wet, de waarheid, de goede smaak en het fatsoen. Maar een definitie wat wordt verstaan onder goede smaak en fatsoen als het gaat om afbeeldingen van vrouwen, is niet aanwezig.
Nederlandse Reclame Code

Reclamecampagne van Suit Supply

Een recent voorbeeld van afgewezen klachten door de Reclame Code Commissie (RCC) was de commotie rond de reclamecampagne van Suit Supply eind 2010. De Commissie oordeelde als volgt:

'Met inachtneming van voornoemde terughoudendheid acht de Commissie de verwijzing naar seksualiteit in geen van de drie gewraakte uitingen van dien aard, dat de grenzen van de goede smaak, het fatsoen of de goede zeden worden overschreden.'
Reclame Code Commissie

Actiegroepen sinds 1974

In de hoogtijdagen van de Tweede Feministische Golf werd de landelijke Meld- en Regelkamer, MERK opgericht. De groep ontstond vanuit Man Vrouw Maatschappij (MVM) regio Twente. Doel was het reageren op uitlatingen in de media die volgens MERK discriminerend waren voor mannen en vrouwen ten opzichte van elkaar. MERK voerde actie tegen seksistische en discriminerende beelden in de media. Lees meer in de archieven van MERK en de andere actiegroepen Vrouwenaktiegroep Spuugzat en Zij/Hij in beeld (zie rechterkolom).