Ontwikkeling geboorteplanning

Overal en altijd hebben mensen geprobeerd zwangerschap te voorkomen. Pas sinds de komst van de pil begin jaren zestig kunnen we spreken van betrouwbare geboortebeperking. In de afgelopen eeuwen is er veel gebeurd op het gebied van geboorteplanning. De anticonceptie is verbeterd en er zijn steeds meer technische mogelijkheden om op innovatieve manieren kinderen te krijgen.

Een overzicht van alle anticonceptiemiddelenGeboorteplanning9.jpg


Geboortebeperking vanaf 1800

De Engelse econoom Thomas R. Malthus schreef in 'An Essay on the Principle of Population' uit 1803 het volgende:

'Geboortebeperking is het enige middel om welvaart voor iedereen te bereiken.'

Na de publicatie van dit essay werd geboortebeperking als (positieve) invloed op de welvaart een onderwerp van maatschappelijke discussie.
Lees meer over Malthus (pdf)
Lees meer over Malthus in de digitale tentoonstelling van het IISG

1882: Het pessarium in Nederland

Aletta Jacobs, de eerste vrouwelijke arts in Nederland, zag dagelijks de uitgeputte vrouwen die kind na kind baarden. In 1882 introduceerde ze in Nederland het pessarium, kort daarvoor ontwikkeld door de Duitse arts Mensinga. De arme vrouwen uit haar praktijk konden als eerste experimenteren met dit voorbehoedsmiddel. Het pessarium bleef het meest betrouwbare middel tot de komst van de pil in de jaren zestig van de 20e eeuw.
Lees meer op Alettajacobs.org

1962: Intrede van de pil in Nederland

In Nederland werd de anticonceptiepil in 1962 geïntroduceerd. Het betekende eindelijk keuzevrijheid voor vrouwen (en mannen). En het betekende dat vrouwen een meer betrouwbaar voorbehoedsmiddel kregen.
Lees verder in de webspecial over de Pil
Een overzicht van alle anticonceptiemiddelen

Geboorteplanning5.jpg

Nieuwe reproductieve technieken

In de afgelopen decennia zijn er veel nieuwe ontwikkelingen op het gebied van geboorteplanning. Nu kunnen ook ouders met vruchtbaarheidsproblemen, vrouwen op later leeftijd en homostellen kinderen krijgen.
Ga naar het overzicht van de reproductieve technieken

Organisaties op het gebied van geboorteplanning

1881 Nieuw-Malthusiaanse Bond (NMB)

In Nederland werd als gevolg van de discussie rond geboortebeperking in 1881 de Nieuw-Malthusiaanse Bond (NMB) opgericht. Het doel van de bond was om door voorlichting bevolkingstoename te voorkomen zodat er welvaart voor iedereen zou komen. Het ging in het begin dus vooral om een algemeen economisch doel, maar na enige tijd gingen juist medische en sociale motieven de belangrijkste rol spelen. In 1946 voortgezet als Nederlandse Vereniging voor Seksuele Hervorming (NVSH)
Lees meer over het Malthusianisme in de digitale tentoonstelling van het IISG
www.nvsh.nl

1969 Rutgers Stichting

De Rutgers Stichting is vernoemd naar de Nederlandse neomalthusianist Jan Rutgers (1850-1924). De stichting, opgericht door de NVSH, was in de jaren zeventig van de 20e eeuw succesvol met zijn consultatiebureaus voor anticonceptie, de Rutgershuizen. Aanvankelijk was de Rutgers Stichting het adres waar de gehuwde vrouw terecht kon voor voorbehoedmiddelen. Later kwamen er spreekuren voor seksuele problemen en campagnes voor veilig vrijen, en tegen seksueel geweld en ongewenste intimiteiten op het werk. De Rutgers Stichting fuseerde in 1999 met NISSO, en 1 januari 2011 met WPF.
www.rutgersnissogroep.nl

1969 Dolle Mina

Goede anticonceptie was één van de strijdpunten van de in 1969 opgericht actiegroep. Ook had Dolle Mina veel succes met acties voor legalisering van abortus. Eén van de meest bekende foto's is er één van Dolle Mina's met een blote buik waarop geschreven stond 'baas in eigen buik', gemaakt tijdens een inval op een gynaecologencongres.
Lees meer in de webspecial Dolle Mina

1974 Wij Vrouwen Eisen

Opgericht in 1974 door vrouwen uit verschillende feministische stromingen. De actiegroep voerde drie centrale eisen: abortus uit het Wetboek van Strafrecht, abortus in het ziekenfondspakket en 'de vrouw beslist'. De bekendste actie is de bezetting van de abortuskliniek Bloemenhove in 1976. Aletta beheert het archief.
Zoek in onze collectie

1999 Women on Waves

In 1999 richtte de gynaecoloog Rebecca Gomperts Women on Waves op en ontwikkelde een mobiele gynaecologische kliniek. Vanaf het schip kunnen anticonceptiemiddelenworden verstrekt, informatie, trainingen en workshops gegeven en veilige en legale abortus aangeboden, buiten territoriale wateren van landen waar abortus illegaal is.
www.womenonwaves.org

(Links: Martina Kramers, bestuurslid Nieuw-Malthusiaanse Bond. Rechts: Aletta Jacobs, arts, introduceerde het pessarium in Nederland)
Links: Martina Kramers, bestuurslid Nieuw-Malthusiaanse Bond. Rechts: Aletta Jacobs, arts, introduceerde het pessarium in Nederland
 

Quotes uit het archief van Aletta Jacobs

'Dokter, kunt u mij niet iets geven dat ik een beetje aansterk?' Met deze vraag trad schoorvoetend een bleek, holoogig vrouwtje binnen. 'Dat zal wel gaan Juffrouw, komt u maar eens hier en gaat zitten.' Schuchter, angstig, sloeg zij even de groote oogen uit het diep neergebogen hoofd op. Het was alsof zij zich met één blik wilde overtuigen met wie zij te doen had, of zij vertrouwen kon op medegevoel, of dat zij zich moest voorbereiden op een verachtende veroordeeling.
Een jonge ongehuwde vrouw in de praktijk van Aletta Jacobs, 1892
Lees meer (pdf)

Ik heb drie kinderen gekregen en twee miskramen gehad en twee keer bloedvergiftiging gedurende die acht jaar, en nu is mijn echtgenoot stervende aan diabetes en zal ik in mijn eentje die kinderen moeten onderhouden met naaiwerk (dat is het enige wat ik kan) en ik ben zo bang dat ik nog meer kinderen zal krijgen.
Brief aan Aletta Jacobs van Mrs. Fleetwood Millar uit Ontario, USA, 11 februari 1920
Lees meer brieven (pdf)

NVSH.jpg

Lees verder

egeltjes.jpg

2011: Seksualiteitsjaar

Iedereen is met het onderwerp bezig. Seks. Aletta laat daarom zien wat zij allemaal in haar collectie heeft op het gebied van seksualiteit. Voortplanting, in de maand mei, is het derde van vijf thema’s die dit jaar voor het voetlicht komen.
Lees meer