Olympische Spelen en de deelname van Nederlandse sportvrouwen
Inleiding
Van 12 tot en met 28 februari worden de Olympische Winterspelen 2010gehouden in Vancouver, Canada. In dit dossier aandacht voor de eerste vrouwen bij de Olympische Spelen, de deelname en medailles van Nederlandse sportvrouwen en vrouwen in het Olympisch bestuur. Ook de seksetest komt aan bod, die werd uitgevoerd uit angst dat mannelijke atleten zich voordeden als vrouwen.
Sinds wanneer doen vrouwen mee aan de Olympische Spelen?
In 776 voor Christus vonden voor het eerst de Olympische Spelen plaats. Daarmee werd Zeus geëerd, de vader van de Griekse goden. Alleen Griekse mannen mochten aan de Spelen meedoen. Vrouwen mochten niet deelnemen en zelfs niet toekijken vanaf de tribune om de sporters aan te moedigen, behalve ongetrouwde meisjes. In de 6e eeuw startten Griekse vrouwen hun eigen ‘spelen’ met hardloopwedstrijden. Ter ere van de godin Hera werden deze spelen Heraea genoemd.De eerste ‘moderne’ Olympische Spelen vonden plaats in 1896 in Athene. Toen mochten vrouwen nog niet deelnemen. In 1900 mochten vrouwen voor het eerst aan de Olympische Spelen in Parijs meedoen. Zij deden mee aan de onderdelen golf en tennis. Er waren in totaal negentien inschrijvingen van vrouwen. Zij vertegenwoordigden vijf landen: de Verenigde Staten, Frankrijk, Groot Brittannië, Zwitserland en de Bohemen. Tennisster Charlotte Cooper was in 1900 de eerste vrouw die een Olympische gouden medaille won.
Eerste Nederlandse vrouwen op de Olympische Spelen
Het duurde even voordat Nederland een vrouw afvaardigde naar de Olympische Spelen. Pas in 1920 bij de Olympische Spelen in Antwerpen was zwemster Rie Beisenherz de eerste Nederlandse vrouwelijke deelneemster aan de ‘moderne’ Olympische Spelen.Vanaf 1924 werden naast de Zomerspelen ook Winterspelen gehouden. Nederland nam pas in 1928 deel, maar zonder vrouwen. In 1936 in Garmisch-Partenkirchen was skiester Gratia Schimmelpenninck van der Oye de eerste vrouwelijke deelnemer aan Olympische Winterspelen.
Medailles van Nederlandse sportvrouwen
De 17-jarige Nederlandse zwemster Rie Mastenbroek was de eerste vrouw die vier Olympische medailles won. Rie won drie gouden en één zilveren plak tijdens de Spelen in 1936 in Berlijn.In 1948 in Londen won Fanny Blankers-Koen
maar liefst vier gouden medailles: op de 100 en 200 meter sprint, op de 80 meter horden en op de 4x100 meter estafette. Ze was de eerste vrouw ter wereld, die deze unieke prestatie leverde.
In de jaren zestig zorgden Stien Kaiser, Ans Schut en Carry Geijssen voor een doorbraak in het vrouwenschaatsen.
Andere Tijden Sport
besteedt aandacht aan de emancipatie van de schaatsvrouwen.
Yvonne van Gennip wint in 1988 drie keer goud op de Olympische Winterspelen in Calgary. Andere Tijden Sport
spreekt met betrokkenen uit die tijd.
Olympisch bestuur en vrouwen
De Amerikaanse roeister Anita DeFrantz werd in 1997 de eerste vrouwelijke vice-voorzitter van het International Olympic Committee.Oud-zwemster en deelneemster aan de Olympische Spelen Erica Terpstra is voorzitter van het Nederlands Olympisch Comité/Nederlandse Sport Federatie
NOC*NSF.
Man of vrouw?
Al decennia lang tijdens de Olympische Spelen worden vrouwelijke deelnemers getest op hun sekse, uit angst dat mannelijke atleten zich als vrouw voordoen, zoals de Nederlandse hardloopster Foekje Dillema in 1950 al ondervond. Voor een uitzending van Andere Tijden Sport ‘Het mysterie Foekje Dillema’werd postuum een DNA-test gedaan. In de biografie ‘Het verwoeste leven van Foekje Dillema’ is haar levensverhaal beschreven.
Verder lezen
Faster, higher, further : women's triumphs and disasters at the Olympics / Adrianne Blue. - London : Virago, 1988. - 182p. : ill. : indexWorstelen met het stereotype : een onderzoek naar de weergave van Olympische sporters in de Nederlandse kranten / Roelien Luijt. - Utrecht : s.n., 2005. - 102p. : bijl. : lit. : tab. : foto's
Doctoraalscriptie Universiteit Utrecht waarin aan de hand van een kwantitatieve en kwalitatieve analyse beschreven wordt op welke wijze de Nederlandse sportmedia bijdragen aan de beeldvorming over gender en etniciteit van sporters. Lees digitaal
Women's sports and spectacle : gendered television coverage and the Olympic games / Gina Daddario. - Westport : Praeger, 1998. - IX, 174p. : lit. : index
Onderzoek naar de manier waarop de televisie verslag doet van de deelname van vrouwelijke atleten aan de Olympische Winter- en Zomerspelen.
Rubriek: recreatie/vrije tijd
Thesaurustermen:
- Olympische Spelen
- sporten
- sportdeelname
- sportberoepen
- pioniers
- besturen
- prijzen
- Nederland
- Canada
Dossiers
In de ‘dossiers’ brengt Aletta informatie over specifieke onderwerpen bij elkaar. De aanleiding daarvoor kan een veelgestelde vraag zijn, of een maatschappelijk relevant onderwerp. De dossiers bevatten verwijzingen naar informatiebronnen binnen én buiten Aletta, en worden regelmatig bijgewerkt.
Dossiers vinden
Onder het tabblad 'overzicht' vindt u een lijst met alle dossiers.Als u zoekt via de integrale zoekfunctie op onze website, kunt naast allerlei ander materiaal ook dossiers tegenkomen.