Bijzondere boeken uit de historische collectie van Aletta
Aletta heeft vele bijzondere boeken in haar historische collectie. Vanwege hun kwetsbaarheid worden deze boeken bewaard in het gesloten depot. Uitlenen is helaas niet mogelijk, maar inkijken tijdens een bezoek aan de bibiotheek wel. Hieronder worden een aantal speciale boeken getoond.
1578
Der vrouwen lof ende lasteringe
Het oudste boek in de collectie is uitgegeven in 1578 en is een vertaling uit het Frans van De la bonté et mauvaiseté des femmes uit 1564. Het is een traktaat dat bestaat uit twee delen, een lof en een lastering van vrouwen. De meeste hoofdstukken zijn gewijd aan een deugd of ondeugd, in sommige staan exemplarische vrouwen of opmerkelijke geschiedenissen centraal. Voordat er oorspronkelijke Nederlandse vrouwenloven verschenen in de zeventiende eeuw, genoot dit werk populariteit in de Republiek en het heeft in de Nederlandse traditie een belangrijke rol gespeeld.
Der vrouwen lof ende lasteringe: begrijpende alle de goetheyt, deucht ende weerdicheyt der goeder : ende wederom alle de quaetheyt gebrec en valscheyt der quader vrouwen; ouergheset in Duytsch deur J.L.M. van Hapart / Jan van Marconville . -Antwerpen : Frank van Rauelenghien, 1578 . - 251p
1897
Hilda van Suylenburg
Eerste emancipatieroman in Nederland. Hoofdpersoon, Hilda van Suylenburg, ontworstelt zich aan de beperkende normen en combineert haar beroep als advocaat met een gelukkig huwelijk. Het boek was de belangrijkste inspiratiebron voor de eerste feministische golf aan het eind van de negentiende eeuw, begin twintigste eeuw. Alle programmapunten van de vrouwenbeweging werden in de roman besproken: huwelijkswetgeving, arbeid, vrouwenkiesrecht, beroepsperspectieven in wetenschap en kunst.
Na het verschijnen van de roman werden er naast vele tijdschriftartikelen, niet minder dan twintig brochures over en naar aanleiding van het boek geschreven, waarin de sociaal-politieke visie van 'Hilda van Suylenburg', c.q. de auteur Cécile Goekoop-de Jong van Beek en Donk, ter discussie stond.
Hilda van Suylenburg / Cécile Goekoop-de Jong van Beek en Donk . - Amsterdam : Scheltema & Holkema, 1897 . - 245p.
1918
Pamflet over vrouwenkiesrecht
Dit pamflet van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht uit 1918 brengt een gelukwens aan de Nationale Vereenigingen voor Vrouwenkiesrecht in de Verenigde Staten van Noord-Amerika en in Groot-Brittannië met het welslagen van de vrouwenkiesrechtzaak. En doet een beroep op het Nederlandse volk dat het zich een regering verschaft die aan alle vrouwen van Nederland het actieve kiesrecht zal toekennen. In Nederland moest men tot 1919 wachten voordat het actieve kiesrecht werd ingevoerd. Nadat vrouwen zich in 1917 verkiesbaar mochten stellen, het zogenaamde passieve kiesrecht, mochten zij in 1919 eindelijk zelf stemmen.
Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht. - Amsterdam : Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht, 1918 . - 1p.
1919
Gedenkboek Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht 1894-1919
De Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht werd in 1894 opgericht op initiatief van Wilhelmina Drucker (1847-1925), met als doel het verkrijgen van kiesrecht voor vrouwen. Na het verkrijgen van vrouwenkiesrecht in 1919 veranderde de naam in Nederlandsche Vereeniging van Staatsburgeressen. Dit boek bevat onder andere artikelen over 25 jaar strijd voor vrouwenkiesrecht, portretfoto's van hoofdbestuursleden en afdeelings-presidenten, artikelen over pioniersters uit de negentiende eeuw, persoonlijke herinneringen van kiesrechtstrijdsters en een lijst met uitgegeven geschriften.
Gedenkboek bij het 25-jarig bestaan van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht, 1894-1919 / E. v.d. Hoeven , G. van Leeuwen-van Marsveen , M.W.H. Rutgers-Hoitsema [et al.] . - Amsterdam : Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht, 1919 . - 149p.
1912
Door duisternis tot licht. Gedachten over en voor het Javaansche volk
Raden
Adjeng Kartini (1879-1904) was een aristocrate uit Java,
Nederlands-Indië, symbool voor vrouwenemancipatie in Nederlands-Indië.
Zij kon goed Nederlands leerde spreken wat ongebruikelijk was voor
Javaanse vrouwen in die tijd. Zij kon hierdoor corresponderen met Nederlandse dames over emancipatie, recht op onderwijs en de gelijkstelling van Indonesiërs met de Nederlandse overheersers. Kartini opende een lagere school waar voor het eerst Javaanse meisjes werden toegelaten.
Na haar dood in het kraambed op 25-jarige leeftijd werden haar brieven gepubliceerd in Door duisternis tot licht (Habis gelap terbitlah terang). De publicatie was een grote inspiratiebron voor de Indonesische vrouwenbeweging en intelligentsia.
Door duisternis tot licht : gedachten over en voor het Javaansche volk van wijlen Raden Adjeng Kartini / Raden Adjeng Kartini . - 2e druk. - 's-Gravenhage : Luctor et emergo, 1912 . - 378p.
1913
Reisbrieven uit Afrika en Azië
Aletta
Jacobs (1854-1929) maakte in 1911-1912 een reis door verschillende
landen om op de hoogte te raken van de situatie van vrouwen en om het
vrouwenkiesrecht te promoten. Zij reisde samen met Carrie Chapman Catt,
presidente van de Wereldbond voor Vrouwenkiesrecht.De reisbrieven waren oorspronkelijk als dagbladartikel bedoeld en werden door de Telegraaf gepubliceerd. Zij beschrijven een zesweekse tocht door Zweden, waar het zesde internationale congres van de Wereldbond voor Vrouwenkiesrecht werd gehouden, en rond de Noordkaap. Daarna volgt een beschrijving van een reis van bijna een jaar langs Afrika, het Midden-Oosten en Azië.
Reisbrieven uit Afrika en Azië : benevens eenige brieven uit Zweden en Noorwegen / Aletta H. Jacobs . - Almelo : W. Hilarius, 1913 . - 715p.